|1400/02/02 - 2 اردیبهشت 1400
کد خبر : 20936 اسفند 1396

یادداشت

مدیریت شهری دموکراتیک

در اوایل قرن بیستم در اروپا و آمریکا تئوری شهرسازی جدید به وجود آمد و شیوه های نسبتاً منسجم درباره برنامه ریزی شهری و طراحی شهری پدید آورد . دولت با ابزار سیاست و اقتصاد ، مدیریت شهری را تحت سلطه خود در آورد با توجه به شرایط حاکم بر روح دولت مردان وقت مدیرت شهر ی آن زمان هم بیشتر خصلتی تحکم آمیز از بالا به پایین پیدا کرد.

مدیریت شهری دموکراتیک   در اوایل قرن بیستم در اروپا و آمریکا تئوری شهرسازی جدید به وجود آمد و شیوه های نسبتاً  منسجم درباره برنامه ریزی شهری و طراحی شهری پدید آورد . دولت با ابزار سیاست و اقتصاد ، مدیریت شهری را تحت سلطه خود در آورد با توجه به شرایط حاکم بر روح دولت مردان وقت  مدیرت شهر ی آن زمان هم بیشتر خصلتی تحکم آمیز از بالا به پایین پیدا کرد.

از طرف دیگر شیوه فزاینده صنعتی شدن، شهرنشینی و شهرسازی باعث نفوذ بیش از حد نخبگان علمی و فنی، به ویژه مهندسان و معماران در این عرصه گردید در نتیجه سر نوشت شهرها و انبوه شهروندان که بستر اصلی حیات اجتماعی و تمدن معاصر را تشکیل می دهند بیش از هر عامل دیگر در حیطه اقتدار دولتمردان قرار گرفت.

در فضای اصلاحات اواخر دهه 1970 نظریه پردازان اقتصادی وقت با رد نظریه کینز مبنی بر دخالت دولت در عرصه های اقتصادی و اجتماعی بر آزادسازی اقتصادی و احیای ارزشهای بخش خصوصی در اداره امور تاکید کردند همچنین که والمن نظریه پرداز مدیریت شهری اروپا گفت : اصلاحات (دهه 1970) در قلمرو شهرداری ها و سازمانهای محلی که در خط مقدم خدمات رسانی به شهروندان قرار داشتند عینیت بیشتری یافت و ارزشهای مدیریت دولتی نوین در حوزه ی مدیریت شهری توجه مقامات محلی و شهرداران را با اصلاح ساختار مدیریت شهری بر اساس مولفه های بازارگرایی ، رقابتی سازی عرضه کالا و خدمات محلی ، خصوصی سازی ، تنوع واحدهای عرضه کننده ، گسترش دامنه انتخاب شهروندان و مدیریت بر پایه عملکرد معطوف ساخت و مقامات محلی را بر آن داشته تا در رویکردها و مدل سنتی مدیریت خدمات شهری بازنگری ، و از مشارکت های مردمی و بخش خصوصی در ارتقاء کیفیت زندگی ساکنان شهرها استفاده کنند.

با توجه به دیدگاه های نوین مبنی بر چابک سازی دولت ها، تقسیم وظایف و عدم حضور مستقیم دولت مرکزی در حوزه ی اداره امور عمومی، بسیاری از کشورهای توسعه یافته، شهرداری ها به نهادهای غیر دولتی، عمومی و مدنی تلقی شده و حوزه کارایی بیشتری را بر عهده گرفتند. در بیشتر کشورهای جهان با هدف استفاده از مشارکت های محلی، دولت ها در تلاشند که مدیریت های محلی مدیریت امور عمومی را بر عهده بگیرند و در این مسیر تجدید حیات شهرداری ها از طریق افزایش مسئولیت های آنان با جدیت دنبال شده است.

با مطالعه در خصوص تجارب مدیریت شهری در جهان می توان به این نتیجه رسید که تقریباً در تمام شیوه های حکومتی روند رو به رشد و افزایش وظایف و اختیارات شهرداری ها وجود داشته است. وسعت وظایف شهرداری ها بیش از هر چیز از سطح توسعه یافتگی کشورهای مختلف تبعیت می کند. در بیشتر کشورهای توسعه یافته شهرداری نهادی محلی و اجتماعی است و دخالتی در امور سیاسی از حیث مدیریت شهری ندارد.

شهرداری ها نهادهایی مدنی، مستقل و با حیطه ی وظایف گسترده در تمام ابعاد حیات شهری هستند اما در کشورهای در حال توسعه از شهرداری ها برداشت دیگری وجود دارد. در این کشورها نوع برداشت شهروندان از شهرداری ها ناقص می باشد و عملاً با وظایف ذاتی شهرداری ها آشنا نیستند و دولت ها هم وظایف شهرداری ها را در رسیدگی به امور خدمات شهری و یا پاره ای از اقدامات عمرانی محدود کرده و کمتر برای آنان وظایف فرهنگی، آموزشی و مدنی و... تعریف می کنند.

وظایف شهرداری ها در جهان روز به روز بیشتر می شود و شهرداری ها به عنوان نهادهای مدنی محلی، عمومی و غیر انتفاعی وظایف بیشتری را بر عهده می گیرند و بدین ترتیب وظایفی که بر دوش دولت ها قرار داشت و به این نهادهای ملی واگذار شده و تنها اموری مانند ارتباطات خارجی و تنظیم سیاست خارجی، دفاع ملی، تأمین امنیت ملی، ایجاد زیرساخت های ملی مانند سدهای بزرگ، جاده های بین شهری و اصلی، تولید انرژی، اداره ی نظارت بر توسعه مخابرات و ارتباطات، رسیدگی به امور حقوقی و سیاستگذاری و مدیریت و پژوهش بر عهده دولت ها باقی می مانده است.

با امید به اینکه وظایف محوله بر مدیریت شهری بار سنگینی از دوش دولت کم می کند و دولت می تواند به سمت خدمات بیشتر در راستای منافع ملی باشد. با مقایسه تطبیقی میان  وظایف شهرداری های جهان و شهرداری های ایران میتوان به این نکته رسید که حوزه فعالیت شهرداریها در ایران بسیار کمتر از شهرداریهای ممالک پیشرفته میباشد در ایران تنها در هفت حوزه اختیاراتی به شهرداری ها داده شده که اغلب به صورت ناقص یا بعضا با موازی کاری مواجه میشود اهم اختیارات شهرداری ها در کشورهای مختلف به شرح ذیل میباشد.

برنامه ریزی شهری، مدیریت حمل و نقل عمومی، محافظت از آتش و سایربلایا، ایجاد و نگه داری فضای سبز، تأمین پاکیزگی، زیبا سازی فضای عمومی ، اداره امور گورستان ،اداره بازارهای عمومی و میدان های میوه و تره بار، تأمین خدمات فرهنگی و فراغتی ، جلب توریست ، ارائه خدمات زیست محیطی و بهداشتی ، تسهیل سرمایه گذاریهای تجاری و صنعتی ، تأمین زیر ساخت ها، محیطی و بهداشتی ، تسهیل ( ساخت ، نگهداری و تأمین نور خیابان ها، ساخت پل ها، کانال ها، پارکینگ ها ، پایانه ها، سردخانه هاو انبارها، تأمین آب، برق ، گاز ، سوخت ، فاضلاب و ...)  

افزودن دیدگاه




متن بالا را در زیر وارد کنید